Ochrona ludności i obrona cywilna - powiat makowski pod lupą RAPORT

Temat Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej jeszcze kilka lat temu kojarzył się w Polsce z czymś z archiwum zimnej wojny. Dziś w cieniu konfliktu za wschodnią granicą i coraz częściej występujących sytuacji kryzysowych, tj. od długotrwałego braku prądu po ekstremalne zjawiska pogodowe, temat obrony cywilnej i ochrony ludności wraca z pełną mocą.

Postanowiliśmy sprawdzić, jak to jest z tą Obroną Cywilną, zwłaszcza z jej budowaniem w POWIECIE MAKOWSKIM.

Strategia była prosta. Wysłaliśmy do każdego urzędu gminy w wyżej wspomnianym powiecie wniosek o dostęp do informacji publicznej z zapytaniem o stan przygotowań z zakresu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Jak wypadają poszczególne gminy? Raport poniżej.

Dnia 22.11.2025 wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie działań gminy na rzecz OLiOC trafił do 9 gmin POWIATU MAKOWSKIEGO. Każda z gmin udzieliła, mniej lub bardziej, rozbudowanej odpowiedzi. Wspólnym, zauważalnym mianownikiem o charakterze problemu, na który większość zapytanych samorządów się powoływała jest zdecydowanie aspekt legislacyjno-prawny z okresu sprzed nowej ustawy o OLiOC, tj. ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. 2024 poz. 1907).

Zaznaczyć jednak trzeba, że aktywność samorządów względem wymagań stawianych przez nową już ustawę jest raczej odtwórcza niż twórcza. Wyraźnym jest także brak posiadania szeroko rozumianej strategii oraz planowania etapowego, dzięki którym możliwym byłoby dokonywanie bardziej racjonalnych i bardziej efektywnych (z punktu widzenia istoty OLiOC, którą jest zapewnienie ochrony życia, zdrowia i mienia obywateli przed wszelkimi zagrożeniami) zakupów i szkoleń.

Nadesłane odpowiedzi pokazują również, niestety, brak komunikacji międzygminnej w zakresie budowania wspólnej odpornośc. Brakuje podejścia wspólnotowego, uzupełniania się wzajemnymi zasobami, sprzętem czy infrastrukturą, co może być wynikiem braku strategii regionalnej/powiatowej.

Nadesłane odpowiedzi sprawiają wrażenie, że działania na rzecz OLiOC przybierają formę swoistego odhaczenia krzyżyka na tzw. liście kontrolnej.

Do pozytywów zaliczyć na pewno trzeba chęci i aktywność samorządowców względem pozyskiwania funduszy na rzecz sprzętu i doposażenia oraz to, że całościowo temat OLiOC rusza.

Poniżej krótkie info o poszczególnych gminach na podstawie nadesłanych przez nie odpowiedzi.

Maków Mazowiecki w swoich odpowiedziach stawia przede wszystkim na argument formalny.

Przez ostatnie lata nie prowadzono szczegółowych działań z zakresu obrony cywilnej bo zwyczajnie ,, nie było podstawy prawnej “.

Podkreślić jednak trzeba, że miasto nie jest całkowicie bierne.

Funkcjonują syreny alarmowe, są procedury kryzysowe, a kadra kierownicza uczestniczyła
w szkoleniach organizowanych przez administrację rządową i co się chwali jako jedyna gmina szkoli też mieszkańców oraz planuje przeprowadzić takie szkolenia w szkołach!

Maków wie, co należy zrobić, tylko wciąż sprawia wrażenie jakby czekał, aż zagrożenie najpierw złoży wniosek, a dopiero potem się pojawi.

Sypniewo zamontowano syrenę szczelinową (Syrena szczelinowa to nowoczesny typ elektronicznej syreny alarmowej, która wykorzystuje specjalne głośniki szczelinowe (z aluminium) do emitowania dźwięku, często w systemach powiadamiania ludności i służb (PSP, OSP), oferując możliwość przekazywania komunikatów głosowych i lepsze parametry dźwięku, takie jak kierunkowość, w porównaniu do tradycyjnych syren mechanicznych )

Dla dwóch stacji uzdatniania wody zakupiono agregaty prądotwórcze, w taki agregat zaopatrzono również budynek gminy.

Zakupiono dwa beczkowozy o pojemności 5 tys litrów.

Gmina systematycznie doposaża OSP, a w 2024 roku zakupiono samochód ratowniczo-gaśniczy.

Brak szkoleń dla ludności urząd rekompensuje cyklem szkoleń dla pracowników urzędu i radnych.

Gmina ma ambitne plany i monitoruje dostępne programy wsparcia.

Sypniewo jest jedną z ambitniejszych gmin i oby ta ambicja była wyrzutem sumienia dla sąsiadów.

Różan przyznaje wprost, że przez ostatnie trzy lata nie prowadził szczególnych działań z zakresu obrony cywilnej. Za powód podaje chaos legislacyjny i brak realnych regulacji.

Zaznaczyć należy, że Różan zrobił kilka konkretnych rzeczy:

• zakupiono agregaty prądotwórcze,

• zainwestowano w systemy alarmowe,

• uruchomiono system powiadomień SMS oraz aplikację mobilną.

Gmina szkoliła też burmistrza i urzędników, mieszkańcy muszą jednak jeszcze poczekać. Uważamy, że takie podejście obarczone jest ryzykiem, że w krytycznym momencie wiedza pozostanie w urzędzie.

Czerwonka wypada solidnie.

Od 2022 roku gmina Czerwonka realizuje szereg praktycznych działań tj. montaż syren alarmowych, modernizacja stacji uzdatniania wody, zakup agregatu prądotwórczego, zakup przyczepy do transportu wody pitnej oraz doposażenie magazynu obrony cywilnej.

Nie było szkoleń dla ludności, z wyżej przytaczanych przez inne samorządy powodów prawnych, ale gmina nadrobiła to sprzętem i infrastrukturą budując realne zaplecze na wypadek kryzysu.

Sprawczość na+!

Rzewnie oprócz zmontowania syreny szczelinowej w ramach projektu ,,Mazowieckie Syreny + “ , zakupiono agregaty dla urzędu, OSP i do stacji uzdatniania wody.

Gmina nie posiadają odrębnego systemu ostrzegania a mieszkańcy by dowiedzieć się czy nadchodzi zagrożenie muszą monitorować na bieżąco stronę internetową urzędu.

Przeszkolono pracowników urzędu. Brak informacji o szkoleniach ludności.

Młynarze od 2022 roku nie podejmowano szczególnych działań w zakresie ochrony ludności.

Gmina nie posiada systemów ostrzegania. Brak szkoleń, brak infrastruktury.

W kwestii planów. Planowane są szkolenia urzędników, zakup drona i podstawowego sprzętu reagowania kryzysowego.

Tu jeszcze nie padł strzał startowy, a już słychać uspokajające zapewnienia, że kiedyś na pewno ruszymy.

Karniewo w odpowiedzi na wniosek informuje o próbnym uruchomieniu syren w dn. 1 sierpnia 2025 roku, których własnością, jak podkreślają, jest Wojewoda.

Gmina złożyła wniosek o udzielenie dotacji celowej dla zadań własnych.

Krasnosielec posiada plany na doposażenie się w sprzęt służący ochronie ludności oraz przeprowadzenie szkoleń dla mieszkańców.

Płoniawy -Bramura w odpowiedzi na wniosek z dnia 22.11.2025 roku podało, iż posiadają w użyczeniu od Wojewody Mazowieckiego 2 syreny alarmowe, które testowane były 9 maja 2025 r. Planowane też jest zorganizowanie w 2026 roku szkolenie dla mieszkańców gminy z zakresu OL i OC. Gmina planuje doposażyć OSP i magazyn obrony cywilnej.

Szelków jako gmina otrzymała już dotację na OL i OC. Prowadzone są szkolenia. Zamieszczane są alerty RCB na stronie internetowej i platformie Facebook.

Planowane są też: zakup agregatu prądotwórczego i zainstalowanie kamer na wodociągu w Magnuszewie Dużym oraz zakup ubrań ochronnych dla jednostki OSP.

Opracowała Monika Przychodzka