W Warszawie odbyła się promocja albumu poświęconego ks. Zdzisławowi Peszkowskiemu

8 października 2026 roku w Katedrze Polowej Wojska Polskiego w Warszawie odbyły się uroczystości upamiętniające 19. rocznicę śmierci ks. prałata Zdzisława Peszkowskiego. Wydarzenie było okazją do przypomnienia postaci wybitnego kapłana, harcerza, żołnierza i niezłomnego orędownika prawdy o zbrodni katyńskiej. Po uroczystościach zaproszeni goście mogli zapoznać się z wystawą przygotowaną w ramach projektu „Golgota Wschodu – Pamięć – Prawda – Pojednanie” oraz uczestniczyć w promocji albumu poświęconego życiu i działalności ks. Peszkowskiego.

Uroczystości w Katedrze Polowej Wojska Polskiego stanowiły wyraz pamięci i szacunku dla człowieka, który całe swoje życie poświęcił służbie Bogu, Polsce i drugiemu człowiekowi. Ksiądz prałat Zdzisław Peszkowski zapisał się w historii jako świadek tragicznych losów polskich oficerów w czasie II wojny światowej, ocalały z sowieckiej niewoli, wieloletni kapelan harcerstwa oraz niestrudzony obrońca prawdy historycznej.

Po zakończeniu uroczystości uczestnicy zostali zaproszeni na wystawę zorganizowaną w ramach projektu „Golgota Wschodu – Pamięć – Prawda – Pojednanie”. Ekspozycji towarzyszyła promocja albumu „Ksiądz Zdzisław Peszkowski. O harcerzu, żołnierzu i księdzu”, przybliżającego niezwykłą biografię duchownego na tle dramatycznych wydarzeń XX wieku.

Życie zapisane na kartach historii

Album został przygotowany przez Fundację „Golgota Wschodu” we współpracy z partnerami, wśród których znaleźli się Samorząd Województwa Mazowieckiego, Ordynariat Polowy Wojska Polskiego, ZHP Świat, ZHP USA, Kongres Polonii Amerykańskiej, Polska Fundacja Kulturalna oraz Polska Szkoła Katolicka im. św. Ferdynanda w Chicago.

Wyjątkowość publikacji polega na tym, że jej narratorem jest sam ks. Zdzisław Peszkowski. Poprzez wspomnienia, fotografie, dokumenty i pamiątki czytelnicy mogą poznać kolejne etapy jego życia – od dzieciństwa w Sanoku, przez służbę wojskową i sowiecką niewolę, aż po działalność duszpasterską, patriotyczną i społeczną.

Szczególne miejsce w albumie zajmują wydarzenia związane z II wojną światową. Ks. Peszkowski jako młody oficer trafił do sowieckiej niewoli, a następnie do obozu w Kozielsku. Był jednym z 448 ocalałych jeńców, którzy uniknęli losu tysięcy polskich oficerów zamordowanych przez NKWD.

Kolejne rozdziały przybliżają jego działalność w Armii Polskiej na Wschodzie, pobyt na Bliskim Wschodzie, zaangażowanie w harcerstwo oraz powojenne życie na emigracji. Czytelnicy poznają także historię jego studiów w Oksfordzie i Rzymie, pracy duszpasterskiej w Stanach Zjednoczonych oraz relacji z kardynałem Stefanem Wyszyńskim i przyszłym papieżem Janem Pawłem II.

Niezłomny strażnik pamięci o Katyniu

Jednym z najważniejszych obszarów działalności ks. Peszkowskiego była walka o prawdę o zbrodni katyńskiej. Po powrocie do Polski poświęcił wiele lat upamiętnianiu ofiar sowieckich represji i przywracaniu pamięci o Polakach zamordowanych na Wschodzie.

Odwiedzał miejsca kaźni, uczestniczył w ekshumacjach polskich oficerów w Katyniu, Charkowie i Miednoje, spotykał się z rodzinami ofiar oraz prowadził działalność edukacyjną. Jako kapelan Federacji Rodzin Katyńskich niestrudzenie przypominał o konieczności zachowania pamięci, dochodzenia do prawdy i budowania pojednania.

Ważną częścią jego życia była również działalność harcerska. Jako wieloletni Kapelan Naczelny ZHP działającego poza granicami kraju współpracował z młodzieżą polonijną w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Wielkiej Brytanii. W 2004 roku współorganizował w Warszawie Światowy Zlot ZHP z okazji 60. rocznicy Powstania Warszawskiego, w którym uczestniczyły tysiące harcerek i harcerzy z całego świata.

Harcerz, żołnierz i ksiądz – trzy drogi, jedna służba

Znaczenie życia i działalności ks. Zdzisława Peszkowskiego podkreślił biskup polowy Wojska Polskiego Wiesław Lechowicz. Zwrócił uwagę, że trzy określenia zawarte w tytule albumu – harcerz, żołnierz i ksiądz – łączy jedno fundamentalne pojęcie: służba.

To właśnie służba ojczyźnie, drugiemu człowiekowi i wyznawanym wartościom stanowiła fundament życia ks. Peszkowskiego. Jego postawa pozostaje przykładem patriotyzmu, odpowiedzialności i wierności ideałom nawet w najtrudniejszych okolicznościach.

Do zapoznania się z albumem zachęcał również marszałek województwa mazowieckiego Adam Struzik, wskazując na szczególną wartość publikacji dla zachowania pamięci historycznej i wychowania młodego pokolenia.

– Zawarte w niej wspomnienia, zdjęcia, dokumenty i pamiątki pozwalają prześledzić życiową drogę wielkiego Polaka, patrioty i wspaniałego duchownego, który może być wzorem do naśladowania dla nas wszystkich, zwłaszcza dla ludzi młodych – podkreślił marszałek Adam Struzik.

Pamięć, która łączy pokolenia

Październikowe uroczystości w Warszawie, towarzysząca im wystawa oraz promocja albumu były nie tylko formą upamiętnienia 19. rocznicy śmierci ks. Zdzisława Peszkowskiego, ale również okazją do refleksji nad znaczeniem pamięci historycznej we współczesnym świecie.

Przygotowana przez Fundację „Golgota Wschodu” publikacja przypomina o losach pokolenia, które doświadczyło wojny, sowieckich represji i emigracji, a mimo to pozostało wierne swoim wartościom.

Jak podkreśla Halina Kurpińska, prezes Fundacji „Golgota Wschodu”, historia ks. Peszkowskiego zasługuje na przypominanie i upowszechnianie, szczególnie wśród młodych ludzi.

Partnerem wydarzenia był Samorząd Województwa Mazowieckiego.

Więcej informacji o działalności Fundacji „Golgota Wschodu” można znaleźć na stronie www.golgotawschodu.com.pl.

.